केरळ – केरळच्या निसा उन्नीराजन यांनी वयाच्या ४० व्या वर्षी, दोन मुलींच्या आई आणि नोकरी करत असताना, ऐकण्याच्या समस्येवर मात करत सातव्या प्रयत्नात २०२४ च्या UPSC परीक्षेत १००० वी रँक मिळवून IAS बनण्याचे स्वप्न पूर्ण केले. त्यांच्या या यशामुळे वयाची किंवा परिस्थितीची मर्यादा न ठेवता जिद्द आणि मेहनतीने कोणतेही ध्येय गाठता येते हे सिद्ध झाले आहे. निसा यांनी वयाच्या ३५ व्या वर्षी UPSC परीक्षेची तयारी करण्याचा निर्णय घेतला. अनेकांसाठी ३० व्या वर्षानंतर UPSC ची तयारी सोडण्याची वेळ असते, पण निसा यांनी या कठीण मार्गाची निवड केली. त्या नेहमीच काहीतरी मोठे करू इच्छित होत्या.
त्यांच्या दोन लहान मुली, नंदना (११ वर्षे) आणि थानवी (७ वर्षे) यांच्या जबाबदाऱ्या, नोकरी आणि ऐकण्याची समस्या या सर्वांना सामोरे जात त्यांनी हिंमत सोडली नाही. निसा यांचे आयुष्य केवळ अभ्यासापुरते मर्यादित नव्हते. सकाळी मुलांना शाळेसाठी तयार करणे, घर सांभाळणे आणि रात्री उशिरा UPSC चा अभ्यास करणे, त्यांचे वेळापत्रक थक्क करणारे होते. त्यांचे पती अरुण हे सॉफ्टवेअर इंजिनियर आहेत. अरुण आणि त्यांच्या निवृत्त आई-वडिलांनी त्यांना पूर्ण पाठिंबा दिला. निसा म्हणतात की, “माझ्या कुटुंबाने मला प्रत्येक पावलावर साथ दिली. त्यांच्याशिवाय हे शक्य नव्हते.”
सर्वात मोठे आव्हान –
निसा यांच्यासमोरील सर्वात मोठे आव्हान म्हणजे त्यांची ऐकण्याची समस्या. UPSC सारख्या कठीण परीक्षेच्या तयारीमध्ये ही एक मोठी अडचण ठरू शकली असती, परंतु निसा यांनी याला आपली कमजोरी बनू दिले नाही. कोट्टायमचे सब-कलेक्टर रंजीत यांच्याकडून त्यांना प्रेरणा मिळाली, जे स्वतः ऐकण्याच्या समस्येवर मात करून IAS बनले होते. निसा यांनी माध्यमांशी बोलताना सांगितले की, “त्यांनी जर हे केले, तर मी का नाही?” या विचाराने त्यांना प्रत्येक वेळी अधिक बळ दिले. UPSC चा प्रवास सोपा नसतो आणि निसा यांच्यासाठीही हा मार्ग काट्यांनी भरलेला होता. त्यांच्या पहिल्या ६ प्रयत्नांमध्ये त्या अयशस्वी ठरल्या, परंतु प्रत्येक अपयशानंतर त्यांनी आपल्या चुकांमधून शिकले. निसा यांचे म्हणणे आहे की, “मी कधीही विचार केला नाही की माझा कोणताही प्रयत्न वाया गेला. प्रत्येक वेळी मला काहीतरी नवीन शिकायला मिळाले.”
अखेर स्वप्न पूर्ण –
त्यांची ही जिद्द आणि मेहनत २०२४ मध्ये फळाला आली, जेव्हा त्यांनी सातव्या प्रयत्नात १००० वी रँक मिळवून IAS बनण्याचे स्वप्न पूर्ण केले. निसा यांनी तिरुवनंतपुरम येथील एका कोचिंग सेंटरमधून मार्गदर्शन घेतले, परंतु त्यांची खरी ताकद त्यांची अभ्यासाची अनोखी रणनीती होती. त्या UPSC टॉपर्सच्या कथा आणि प्रेरणादायी व्हिडिओंमधून प्रेरणा घेत असत. त्यांनी प्रत्येक विषयाचे लहान लहान भागांमध्ये विभाजन करून अभ्यास केला आणि उजळणीवर विशेष लक्ष दिले. नोट्स काढणे आणि वेळेचे व्यवस्थापन यातील त्यांच्या कौशल्यामुळे त्यांना या कठीण परीक्षेत यश मिळाले.
