मध्य प्रदेश – एकीकडे संपूर्ण देशात प्रजासत्ताक दिवस साजरा केला जात असताना दुसरीकडे याच दिवसी एका शाळेत मुलांना टाकाऊ कागदावर मध्यान्ह भोजन देण्यात आले. मध्यान्ह भोजनादरम्यान, शाळेतील मुलांना प्लेट्सही देण्यात आल्या नव्हत्या. मुलांना पुस्तकांच्या फाटलेल्या पानांवर हलवा पुरी देण्यात आली. मध्य प्रदेशातील मैहर जिल्हयातील भाटगंवा गावातील सरकारी शाळेत ही घटना घडली, या घटनेचा व्हिडिओ समोर आल्यानंतर, जिल्हा प्रशासनही सक्रिय झाले आणि शाळेच्या वरिष्ठांवर कारवाईचे आदेश देण्यात आले.
सरकारी सूचनांनुसार, २६ जानेवारी रोजी दुपारच्या जेवणासाठी पुरी आणि हलवा देण्यात आला. मुलांना जमिनीवर बसवण्यात आले होते, परंतु प्लेट्स किंवा पानांच्या पत्रावहीऐवजी, त्यांच्यासमोर घाणेरड्या शाईचे डाग असलेले कागद ठेवण्यात आले होत आणि थेट यावरच मध्यान्ह भोजन देण्यात आले. मुलांना शाई, धूळ आणि मातीने माखलेल्या कागदावर गरम अन्न खाण्यास भाग पाडण्यात आले. गंभीर बाब म्हणजे विद्यार्थ्यांच्या संख्येनुसार नंबर प्लेट खरेदी करण्यासाठी निधी आधीच जारी करण्यात आला होता. तरीही, प्रजासत्ताक दिनी एकही नंबर प्लेट दिसली नाही.
या संपूर्ण घटनेमुळे पुन्हा एकदा सरकारी शाळांमध्ये मध्यान्ह भोजन योजनेअंतर्गत होणाऱ्या व्यवस्थापन, सुरक्षितता आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे विद्यार्थ्यांशी होणाऱ्या अनादरपूर्ण वागणुकीबद्दल प्रश्न उपस्थित झाले आहेत. पेनच्या शाईने लिहिलेल्या कागदावर जेवण देण्यात आल्याबद्दल अनेकांनी संताप व्यक्त केला आहे. पेनच्या शाईमध्ये विषारी रसायने असल्याची चिंता अनेकांनी व्यक्त केली आहे. जर ते अन्नासोबत पोटात गेले तर मुले आजारी पडू शकतात. तज्ज्ञांच्या मते, पेनच्या शाईतील हानिकारक रसायने खाल्ल्यास अनेक समस्या निर्माण करू शकतात. पचनाच्या समस्यांव्यतिरिक्त, कर्करोगाचा धोका यासह दीर्घकालीन धोके देखील आहेत.
तज्ज्ञांच्या मते, हे केवळ गैरव्यवस्थापन असू शकत नाही. मुलांचे जीवन धोक्यात आहे. मध्यान्ह भोजन योजनेअंतर्गत, सरकार भांडी खरेदी करण्यासाठी पैसे देते. असे असूनही, त्यांना नोटबुकच्या पानांवर जेवायला का भाग पाडले जाते असा प्रश्न विद्यार्थी विचारत आहेत. स्थानिक रहिवासी देखील संतप्त आहेत, त्यांनी आरोप केला आहे की त्यांच्या मुलांना गरीब असल्याने अमानुष वागणूक दिली जात आहे.
या घटनेचा व्हिडिओ समोर आल्यानंतर मध्य प्रदेश काँग्रेस अध्यक्ष जितू पटवारी यांनी मुख्यमंत्री मोहन यादव यांच्यावर थेट हल्लाबोल केला. ते म्हणाले कि सरकार विद्यार्थ्यांच्या जेवणासाठी असलेल्या पैशाचा आनंद घेत आहे आणि त्यांच्या जेवणासाठी असलेल्या पैशाचा भ्रष्टाचार करत आहे. मध्य प्रदेशातील निष्पाप मुलांना आणखी किती लाज आणि अपमान सहन करावा लागेल?, असा सवाल त्यांनी केला आहे.
या घटनेचा व्हिडिओ सोशल मीडियावर व्हायरल झाल्यानंतर जिल्हा प्रशासनाने या घटनेची दखल घेतली. मैहर जिल्हाधिकारी राणी बताड म्हणाल्या कि आम्ही या घटनेची दखल घेतली आहे. संबंधित अधिकाऱ्यांवर कारवाई सुरू करण्यात आली आहे आणि शाळेच्या मुख्याध्यापकांना निलंबित करण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत.
दरम्यान, सतना आणि मैहरचे जनसंपर्क अधिकारी राजेश सिंह म्हणाले कि जिल्हा प्रकल्प समन्वयक विष्णू त्रिपाठी यांनी तपास अहवाल सादर केला. या आधारे, भाटीगवान सरकारी हायस्कूलचे कार्यवाहक मुख्याध्यापक सुनील त्रिपाठी यांना निलंबित करण्याचा प्रस्ताव रेवा विभाग आयुक्तांकडे पाठवण्यात आला आहे. ते पुढे म्हणाले कि दोषींवर आर्थिक दंडही आकारण्यात आला आहे. कंत्राटी कामगार आणि ब्लॉक रिसोर्स कोऑर्डिनेटर प्रदीप सिंह यांचे एका महिन्याचे वेतन कापण्यात आले आहे.
गेल्या वर्षी नोव्हेंबरमध्ये श्योपूरमध्ये अशाच प्रकारची घटना घडल्यानंतर तीन महिन्यांपेक्षा कमी कालावधीत ही घटना घडली आहे, ज्यामध्ये एका सरकारी प्राथमिक शाळेत मुलांना जमिनीवर ठेवलेल्या कागदाच्या तुकड्यांवर पुरी आणि करी वाढण्यात आली होती. ज्यामुळे राज्यभरात सरकारविरुद्ध मोठ्या प्रमाणात निदर्शने झाली.
