विश्व् – इराणच्या युद्धनौकेवर अमेरिकेचा हल्ला झाल्याची एक अत्यंत धक्कादायक घटना नुकतीच हिंदी महासागराच्या क्षेत्रात घडली आहे. आंतरराष्ट्रीय जलक्षेत्रात घडलेल्या या भयंकर प्रसंगामुळे संपूर्ण जगभरात मोठी खळबळ उडाली असून नव्या युद्धाचे सावट गडद झाले आहे. श्रीलंकेच्या किनारपट्टीजवळ अमेरिकेच्या एका अण्वस्त्रसज्ज पाणबुडीने इराणची आयआरआयएस देना ही अत्याधुनिक युद्धनौका पाण्याखालून टॉर्पेडो डागून पूर्णपणे उद्ध्वस्त केली. या अनपेक्षित आणि भीषण कारवाईत इराणच्या किमान ८० नौसैनिकांचा जागीच मृत्यू झाल्याची प्राथमिक भीती व्यक्त केली जात आहे. दोन्ही देशांमधील तणाव आता थेट समुद्रात आणि भारताच्या शेजारील सागरी हद्दीत पोहोचल्याने जागतिक राजकारणात मोठा वाद निर्माण झाला असून पुढील परिस्थिती अधिकच चिंताजनक बनण्याची शक्यता आहे.
इराणच्या युद्धनौकेवर अमेरिकेचा हल्ला आणि मोठी जीवितहानी
अमेरिकेच्या संरक्षण विभागाकडून या मोठ्या कारवाईची अधिकृत पुष्टी करण्यात आली असून त्यांनी अत्यंत कठोर भूमिका घेतली आहे. श्रीलंकेच्या दक्षिण किनारपट्टीपासून सुमारे ४० नॉटिकल मैल दूर असलेल्या समुद्रात ही कारवाई अचूकपणे करण्यात आली. अमेरिकेने स्पष्ट केले आहे की त्यांच्या पाणबुडीनेच ही इराणी युद्धनौका बुडवून तिला कायमची जलसमाधी दिली आहे. या जहाजावर हल्ला झाला त्यावेळी सुमारे १८० नौसैनिक उपस्थित होते अशी माहिती सूत्रांनी दिली आहे. पाण्याखालून टॉर्पेडोचा थेट मारा झाल्यामुळे जहाजावरील कोणालाही सावध होण्याची किंवा स्वतःचा बचाव करण्याची कोणतीही संधी मिळाली नाही. या भयानक प्रसंगानंतर श्रीलंकेच्या नौदलाने त्वरित बचावकार्य सुरू करून ३२ जणांना बाहेर काढले आहे.
भारतातील लष्करी सरावानंतर घडला भीषण अनर्थ
ही दुर्घटना घडण्यापूर्वी सदर नौका भारतातून आपल्या देशात परतत होती हे विशेष लक्षात घेण्यासारखे आहे. ही युद्धनौका भारतात आयोजित करण्यात आलेल्या इंटरनॅशनल फ्लीट रिव्ह्यू २०२६ आणि मिलन २०२६ या अत्यंत महत्त्वाच्या नौदल सरावात सहभागी होण्यासाठी खास आली होती. विशाखापट्टणम येथे भारतीय नौदलाने या जहाजाचे मोठ्या उत्साहात स्वागत देखील केले होते. बंगालच्या उपसागरात १८ ते २५ फेब्रुवारी दरम्यान चाललेल्या या संयुक्त सरावानंतर ही नौका आपल्या मायदेशी जाण्यासाठी शांततेत निघाली होती. परंतु याच परतीच्या प्रवासात अत्यंत दुर्दैवी पद्धतीने अचानक घातपात झाला आणि हे भव्य जहाज कायमचे समुद्राच्या अंधाऱ्या तळाशी बुडाले ज्यामुळे लष्करी वर्तुळात मोठी खळबळ माजली आहे.
अमेरिकेचा खळबळजनक दावा आणि ऐतिहासिक संदर्भ
या ताज्या संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर अनेक जुने ऐतिहासिक संदर्भ पुन्हा नव्याने जगासमोर चर्चेत आले आहेत. अमेरिकेने असा ठाम दावा केला आहे की दुसऱ्या महायुद्धानंतर एखाद्या शत्रू राष्ट्राची युद्धनौका टॉर्पेडोच्या साहाय्याने थेट समुद्रात बुडवण्याची ही जगातील पहिलीच वेळ आहे. अमेरिकेच्या मते इराणने त्यांच्या माजी राष्ट्राध्यक्षांच्या हत्येचा कट रचला होता आणि त्या कटातील मुख्य म्होरक्याला कायमचे संपवण्यासाठीच ही अत्यंत कठोर कारवाई करण्यात आली. या घटनेमुळे आता दोन्ही देशांमधील पूर्वीचा संघर्ष आता पूर्णपणे शिगेला पोहोचला असून हा हल्ला भविष्यातील एखाद्या मोठ्या युद्धाची नांदी ठरू शकतो अशी भीती अनेक आंतरराष्ट्रीय तज्ज्ञांकडून व्यक्त केली जात आहे.
श्रीलंकेचे बचावकार्य आणि जखमींवर वैद्यकीय उपचार
सुरुवातीला या संपूर्ण घटनेबाबत सर्वच स्तरात प्रचंड संभ्रम होता आणि श्रीलंकन अधिकाऱ्यांनी केवळ तांत्रिक बिघाडामुळे जहाज बुडाल्याची शक्यता वर्तवली होती. मात्र नंतर अमेरिकेने अधिकृत कबुली दिल्यानंतर यामागचे भीषण आणि भयानक वास्तव जगासमोर आले. श्रीलंकेच्या परराष्ट्र मंत्र्यांनी संसदेत दिलेल्या माहितीनुसार श्रीलंकन नौदलाने अत्यंत वेगाने हालचाली करत बचावकार्य हाती घेतले आणि मोहीम राबवली. समुद्रातून आतापर्यंत अनेक नौसैनिकांचे मृतदेह बाहेर काढण्यात आले असून जे नौसैनिक थोडक्यात बचावले आहेत त्यांच्यावर गाले येथील एका सरकारी रुग्णालयात तातडीचे वैद्यकीय उपचार युद्धपातळीवर सुरू आहेत. या संपूर्ण बचाव मोहिमेदरम्यान समुद्रातील विदारक परिस्थिती आणि भयंकर नुकसान पाहून बचाव पथकांना देखील अडचणी आल्या.
इराणच्या युद्धनौकेवर अमेरिकेचा हल्ला आणि जागतिक शांतता
हा संपूर्ण धक्कादायक घटनाक्रम पाहता आंतरराष्ट्रीय स्तरावर अत्यंत तणावाचे आणि दहशतीचे वातावरण निर्माण झाले आहे. आता इराण या मोठ्या आणि भयंकर नुकसानीवर काय आणि कशी लष्करी प्रतिक्रिया देईल याकडे संपूर्ण जगाचे लक्ष लागून राहिले आहे. इस्रायल आणि इराण यांच्यात आधीच मोठा संघर्ष सुरू असताना आता अमेरिकेने थेट युद्धाची ठिणगी टाकल्यामुळे हा भडका हिंदी महासागरापर्यंत पोहोचला आहे. भारताच्या सागरी सीमेच्या इतक्या जवळ अशा प्रकारची विनाशकारी कारवाई होणे ही जागतिक शांततेसाठी नक्कीच धोक्याची मोठी घंटा मानली जात आहे. आगामी काळात या घटनेचे अत्यंत तीव्र पडसाद जागतिक राजकारण आणि जागतिक अर्थकारणावर उमटण्याची दाट शक्यता निर्माण झाली आहे.
