काराकस : अमेरिकेनं व्हेनेझुएलावर हल्ला केला आहे. व्हेनेझुएलाची राजधानी काराकसमध्ये हल्ल्याचे मोठे आवाज ऐकू येत आहेत. काराकसमध्ये किमान सात स्फोट झाले आहेत. शहरावरुन अमेरिकेची लढाऊ विमानं अगदी कमी उंचीवरुव उडत आहेत. त्यांचे आवाज अगदी स्पष्टपणे ऐकू येत आहेत. अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी या हल्ल्यांचे संकेत आधीच दिले होते. अमेरिकन सरकार व्हेनेझुएलाचे अध्यक्ष निकोलस मादुरो यांना हुकूमशहा मानतं. अमेरिकेनं व्हेनेझुएलावर विविध प्रकारेच निर्बंध लादले आहेत. यात खनिज तेलाच्या पुरवठ्याचाही समावेश आहे. अमेरिकेनं व्हेनेझुएलावर केलेल्या हल्ल्याचे परिणाम भारतावरही दिसू शकतात.
भारत आणि व्हेनेझुएला यांच्यात अनेक वस्तूंचा व्यापार होतो. भारत व्हेनेझुएलाकडून खनिज तेल देखील खरेदी करतो. भारतातील मोठ्या तेलशुद्धीकरण कंपन्या व्हेनेझुएलाकडून खनिज तेल खरेदी करतात. यात रिलायन्सची जामनगर येथील तेलशुद्धीकरण प्रकल्पाचा समावेश आहे. याच स्वस्त खनिज तेलापासून पुढे पेट्रोल आणि डिझेलची निर्मिती होते. हा तेल पुरवठा थांबल्यास भारताला दररोज ६ लाख बॅरल तेल मिळणा नाही. या परिस्थितीत भारतीय कंपन्यांना मध्य पूर्व आशिया किंवा कॅनडातून महागडं खनिज तेल खरेदी करावं लागलं.
भारत आणि व्हेनेझुएला यांच्यातील व्यापार
– भारत व्हेनेझुएलाला औषधं , लसी, यंत्रं, सुती कपडे, रसायनं आणि विद्युत उपकरणं विकतो. भारताकडून व्हेनेझुएलाला होणारा औषधांचा पुरवठा मोठा आहे. हा औषध पुरवठा अतिशय कमी दरात होतो.
– भारत व्हेनेझुएलाकडून खनिज तेल, पेट्रोलियम पदार्थ, लोखंडी भंगार, तांब्याचं भंगार आणि काही ऑर्गेनिक केमिकल खरेदी करतो. २०२३-२४ मध्ये भारतानं व्हेनेझुएलाकडून जवळपास ४३.४ मिलियन डॉलरचं लोखंडी भंगार खरेदी केलं होतं.
– २०२४ च्या आकडेवारीनुसार भारतानं व्हेनेझुएलाकडून ३६.२० मिलियन डॉलरचं ऍल्युमिनियम आयात केलं होतं. त्याचा वापर ऑटोमोबाईल, बांधकाम, वीज क्षेत्रात होतो.
भारतावर काय परिणाम?
– व्हेनेझुएलावर अमेरिकेनं लादलेल्या निर्बंधांचा भारतावर प्रतिकूल परिणाम होऊ शकतो. भारत व्हेनेझुएलाकडून मोठ्या प्रमाणात खनिज तेल मागवतो. या तेलावरील अवलंबित्व भारताच्या ऊर्जा सुरक्षेच्या दृष्टीनं धोकादायक आहे. भारतानं २०२४ मध्ये व्हेनेझुएलाकडून २२ मिलियन बॅरल तेल आयात केलं होतं.
– भारताची सरकारी कंपनी ओएनजीसी विदेशनं व्हेनेझुएलाकडून मोठी गुंतवणूक केली आहे. कंपनीचे ६०० मिलियन डॉलर व्हेनेझुएलात अडकले आहेत.
– भारताकडून व्हेनेझुएलाला होणारी औषधं आणि कपड्यांची निर्यात कमी झाली आहे. यामुळे भारताला मोठं नुकसान होत आहे.
