उज्जैन – अंबोडिया येथील अंकित सेवाधाम आश्रमात मुलांच्या मृत्यूचे प्रकरण गंभीर बनले आहे. २० नोव्हेंबर २०२५ ते १० जानेवारी २०२६ या दरम्यान अवघ्या दीड महिन्यात अकरा मुलांचा मृत्यू झाला. मृतांमध्ये बहुतेक १० ते १८ वयोगटातील अपंग मुले होती. सर्व मुलांना गंभीर अवस्थेत उपचारासाठी उज्जैन जिल्हा रुग्णालयात नेण्यात आले, जिथे त्यांचा उपचारादरम्यान मृत्यू झाला. काही मुलांना मृतावस्थेत रुग्णालयात आणण्यात आले तर काहींचा उपचारादरम्यान मृत्यू झाला.
गेल्या वर्षभरात याच आश्रमात एकूण १७ मुलांचा मृत्यू झाल्याची माहिती समोर आल्यानंतर खळबळ माजली आणि चर्चेला उधान आले. उच्च न्यायालयाने याची स्वतःहून दखल घेतली आणि राज्याचे मुख्य सचिव, महिला आणि बालविकास विभागाचे प्रधान सचिव, आयुक्त, उज्जैनचे जिल्हाधिकारी, जिल्हा महिला आणि बालविकास अधिकारी आणि आश्रम अधीक्षकांना नोटीस बजावल्या. न्यायालयाने सर्वांकडून दोन आठवड्यांत उत्तर मागितले आहे आणि त्यांना आश्रमाचा सविस्तर तपासणी अहवाल सादर करण्याचे निर्देश दिले आहेत. या प्रकरणाची पुढील सुनावणी १२ मार्च रोजी होणार आहे.
रुग्णालयाच्या नोंदीनुसार, डिसेंबर २०२५ मध्ये आठ मुलांचा मृत्यू झाल्याची नोंद झाली होती, तर जानेवारी २०२६ मध्ये आतापर्यंत दोघांचा मृत्यू झाला आहे. सर्व प्रकरणांमध्ये पोस्टमॉर्टेम करण्यात आले. भैरवगड पोलिस ठाण्याच्या उपस्थितीत सरकारी चरक भवन रुग्णालयाच्या पोस्टमॉर्टेम विभागात पोस्टमॉर्टेम करण्यात आले. रुग्णालयाचे आरएमओ डॉ. चिन्मय चिंचोलेकर यांच्या मते, मुलांना अत्यंत गंभीर अवस्थेत रुग्णालयात आणण्यात आले. अनेक मुलांच्या मृत्यूचे मुख्य कारण अशक्तपणा किंवा रक्ताची कमतरता असल्याचे आढळून आले.
अंकित सेवाधाम आश्रमात सध्या सुमारे २५० अपंग मुले राहतात. आश्रमाचे संचालक सुधीरभाई गोयल यांच्या मते, यापैकी ५० हून अधिक मुलांची प्रकृती गंभीर आहे. ते म्हणतात की आश्रमात येणारी बहुतेक मुले आधीच गंभीर आजारांनी ग्रस्त असतात. अनेकांना चालणे, बसणे किंवा स्वतःहून जेवणे अशक्य आहे. संचालकांचा दावा आहे की मृत्यू झालेल्या मुलांना आधीच श्वसनाचा त्रास, अशक्तपणा आणि इतर जटिल आजारांसह गंभीर आरोग्य समस्या होत्या.
सुमारे दीड वर्षांपूर्वी, इंदूरमधील युग पुरुष धाम आश्रमात मुलांच्या मृत्यू आणि आजारानंतर, प्रशासनाने आश्रमाची मान्यता रद्द केली होती. त्यानंतर, तेथे राहणाऱ्या ८६ अपंग मुलांना उज्जैनमधील सेवाधाम आश्रमात हलवण्यात आले. मृत मुलांपैकी बहुतेक मुले इंदूरहून हलवण्यात आलेल्या मुलांपैकी असल्याचे सांगितले जात आहे. सेवाधाम आश्रमात २०२२ मध्ये एका आठवड्यात पाच मृत्यूंची नोंद झाली होती. ही आकडेवारी असूनही, मुलांना इंदूरहून हलवण्यात आले. यावरून प्रश्नचिन्ह उपस्थित करण्यात आले आहे.
