नागपूर – जिल्ह्यातील ग्रामीण भागातील संभाव्य पाणीटंचाईची परिस्थिती, दुष्काळ व्यवस्थापन तसेच आगामी उन्हाळ्यात नागरिकांना पुरेशा प्रमाणात पिण्याचे पाणी उपलब्ध करून देण्यासाठी आवश्यक उपाययोजनांचे नियोजन करण्याच्या अनुषंगाने आज मुख्य कार्यकारी अधिकारी, जिल्हा परिषद, नागपूर यांच्या अध्यक्षतेखाली आढावा बैठक आयोजित करण्यात आली.
बैठकीमध्ये ग्रामीण भागातील पाणी उपलब्धतेची सद्यस्थिती, संभाव्य पाणीटंचाईग्रस्त गावे व वाड्या-वस्त्यांची ओळख, उपलब्ध जलस्रोतांची स्थिती, विद्यमान पाणीपुरवठा योजनांची कार्यक्षमता आणि आवश्यक उपाययोजनांचे नियोजन याबाबत आढावा घेण्यात आला.
पाणीटंचाईची समस्या उद्भवल्यानंतर उपाययोजना करण्याऐवजी संभाव्य टंचाईचा पूर्वअंदाज घेऊन वेळेत नियोजन करणे आवश्यक असल्याचे बैठकीत अधोरेखित करण्यात आले. त्यानुसार गावनिहाय पाणी उपलब्धतेचे वस्तुनिष्ठ मूल्यांकन करून गावांचे ‘पाणी उपलब्धता पुरेशी’, ‘पाणी उपलब्धतेत तुटवडा’ आणि ‘पाणीटंचाईग्रस्त’ अशा तीन श्रेणींमध्ये वर्गीकरण करण्याच्या अनुषंगाने नियोजन करण्यावर भर देण्यात आला.
पाणी उपलब्धतेत तुटवडा असलेल्या गावांसाठी आवश्यक उपाययोजनांची निश्चिती करणे, त्यासाठी लागणाऱ्या अंदाजित निधीचा व निधीच्या संभाव्य स्रोतांचा तपशील तयार करणे, तसेच कामांची तातडी व प्राधान्यक्रम निश्चित करणे आवश्यक आहे. यामध्ये उपलब्ध जलस्रोतांची दुरुस्ती व पुनरुज्जीवन, पाणीपुरवठा योजनांमधील त्रुटी दूर करणे, आवश्यकतेनुसार पर्यायी जलस्रोतांचा विचार करणे आणि कायमस्वरूपी उपाययोजनांचे नियोजन करणे यावर लक्ष केंद्रित करण्यात येणार आहे.
तसेच, पाणीटंचाई निवारणासाठी विविध योजनांतर्गत उपलब्ध निधीचा योग्य विनियोग, संबंधित विभागांमधील समन्वय आणि प्रस्तावित कामांची वेळेत पूर्तता यांना महत्त्व देण्यात आले. आवश्यकतेनुसार टँकरद्वारे पाणीपुरवठ्यासारख्या तातडीच्या उपाययोजनांचे नियोजन करताना प्रत्यक्ष गरज, उपलब्ध पर्याय आणि लागू शासकीय नियम विचारात घेणे आवश्यक आहे.
ग्रामीण भागातील प्रत्येक गावासाठी पाणी उपलब्धतेची स्थिती, आवश्यक उपाययोजना, अंदाजित खर्च आणि कार्यवाहीची सद्यस्थिती यांचा समावेश असलेले गावनिहाय नियोजन तयार करण्यावर भर देण्यात आला, जेणेकरून संभाव्य पाणीटंचाईचा प्रभावीपणे सामना करता येईल.
जिल्हा परिषद प्रशासनामार्फत ग्रामीण भागातील नागरिकांना सुरक्षित व पुरेशा प्रमाणात पिण्याचे पाणी उपलब्ध करून देण्यासाठी प्रतिबंधात्मक नियोजन, वेळबद्ध कार्यवाही आणि नियमित आढावा यांद्वारे पाणीटंचाई व्यवस्थापन अधिक प्रभावी करण्याचे उद्दिष्ट आहे.
Author: विवेक गंगाधरराव राऊत
लेखक सा. रयत रक्षक व रयत रक्षक न्यूज, महाराष्ट्र. चे मुख्य संपादक असून स्वतः प्रकाशक व मालक आहेत. त्यांना मागील 20 वर्षांपासून सामाजिक व राजकीय क्षेत्राचा प्रदीर्घ अनुभव व पत्रकारिता क्षेत्रातील मागील 9 वर्षाचा अनुभव आहे. आपल्या लेखणीतून ते नेहमी रयतेचे हित जोपसण्याचे कार्य करतात.
