माझ्या बाबांना ८६ व्या वाढदिवसाच्या हार्दिक शुभेच्छा.!
दि. ७ सप्टेंबर १९४० रोजी वर्धा जिल्ह्यातील वायफड या गावी कष्टकरी शेतकरी कुटुंबात श्री. गोविंदराव चौधरी आणि सौ. अनुसया उर्फ अनुबाई चौधरी यांच्या पोटी माझ्या बाबांचा, श्री. महादेवराव चौधरी यांचा जन्म झाला.
कष्ट, साधेपणा आणि संस्कार यांची शिदोरी घेऊन बाबांचे बालपण गेले. घरची परिस्थिती अत्यंत साधारण होती. शेती आणि कष्ट यावर कुटुंबाचा उदरनिर्वाह चालत होता. मात्र या प्रतिकूल परिस्थितीतही बाबांनी शिक्षणाची वाट सोडली नाही. शिकण्याची जिद्द आणि पुढे जाण्याची इच्छा त्यांच्या मनात कायम होती.
शिक्षणाच्या वाटेवरील संघर्ष
बाबांचे शिक्षण सुरू असतानाच त्यांच्या वडिलांची म्हणजेच गोविंदरावांची प्रकृती सतत खराब राहत होती. परिस्थितीशी झुंज देत बाबा आपले शिक्षण पूर्ण करीत होते. मात्र शिक्षण क्षेत्रातील पदविका घेत असतानाच त्यांच्या वडिलांचे निधन झाले आणि बाबांच्या डोक्यावरील पितृछत्र हरपले. या घटनेने त्यांच्या आयुष्याला वेगळेच वळण मिळाले. एका बाजूला शिक्षण पूर्ण करण्याचे आव्हान आणि दुसऱ्या बाजूला संपूर्ण कुटुंबाची जबाबदारी—बहिणींची लग्ने, कुटुंबाचा सांभाळ आणि पुढील आयुष्याची चिंता त्यांच्या खांद्यावर आली.
आई अनुसया उर्फ अनुबाई यांच्या संस्कारांनी आणि स्वतःच्या कणखर जिद्दीने त्यांनी या परिस्थितीचा सामना केला. संकटांपुढे न झुकता त्यांनी शिक्षण पूर्ण केले आणि आपल्या आयुष्याची नवी दिशा निश्चित केली.
सन १९६३ — शिक्षक म्हणून जीवनाची सुरुवात
सन १९६३ मध्ये शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर बाबांनी वर्धा जिल्ह्यातील रोहणी वसू येथे आपल्या नोकरीला सुरुवात केली. शिक्षकाची नोकरी मिळाल्यानंतरही त्यांच्यासाठी ती केवळ उपजीविकेचे साधन नव्हती. शिक्षणाच्या माध्यमातून समाज घडविणे आणि विद्यार्थ्यांचे भविष्य उज्ज्वल करणे हेच त्यांनी आपल्या जीवनाचे ध्येय मानले.
गणित विषयातील विशेष हातखंडा
गणित हा बाबांचा विशेष हातखंडा असलेला विषय. गणितातील अवघड संकल्पना आणि उदाहरणे विद्यार्थ्यांना सोप्या भाषेत समजावून सांगण्याची त्यांची खास हातोटी होती. ज्यांना गणित कठीण वाटत असे, अशा विद्यार्थ्यांमध्येही त्यांनी आत्मविश्वास निर्माण केला. गणिताची भीती दूर करून विषयाची गोडी निर्माण करणे, ही त्यांची विशेषता होती.
त्यांच्या अध्यापनातून विद्यार्थ्यांना केवळ गणित शिकायला मिळाले नाही, तर तर्कशुद्ध विचार, शिस्त, चिकाटी आणि अडचणी सोडविण्याची वृत्ती शिकायला मिळाली.
रोहणी येथील २१ वर्षांची अविरत सेवा
रोहणी येथील उच्च प्राथमिक शाळेत तब्बल २१ वर्षे त्यांनी निष्ठेने सेवा केली. ग्रामीण भागातील अनेक विद्यार्थ्यांच्या जीवनात त्यांनी ज्ञानाची ज्योत पेटवली. परिस्थिती कितीही कठीण असली तरी शिक्षणाच्या माध्यमातून जीवन बदलता येते, हा विश्वास त्यांनी विद्यार्थ्यांमध्ये निर्माण केला.
अनेक मुलांना त्यांनी केवळ शालेय शिक्षण दिले नाही, तर त्यांच्या परिस्थितीशी संघर्ष करून ध्येय गाठण्यासाठी मार्गदर्शन आणि प्रोत्साहन दिले.
शिक्षणाबरोबरच समाजसेवेची धडपड
बाबांची सामाजिक बांधिलकी शाळेपुरती मर्यादित नव्हती. शिक्षणाच्या कार्याबरोबरच त्यांनी साक्षरता शिक्षण, प्रौढ शिक्षण, पोस्ट विभाग, ICMR, प्राथमिक आरोग्य केंद्र आणि होमगार्ड अशा विविध क्षेत्रांतही जबाबदारी सांभाळली. समाजासाठी काहीतरी करण्याची त्यांची वृत्ती त्यांच्या संपूर्ण सेवाकाळात कायम राहिली.
पुढील सेवा — दुर्गुडा व भिडी
रोहणी येथील २१ वर्षांची सेवा पूर्ण केल्यानंतर बाबांनी दुर्गुडा व भिडी येथील प्राथमिक शाळेत सेवा बजावली. येथेही त्यांनी अनेक विद्यार्थ्यांना घडविले, त्यांना शिक्षणाची गोडी लावली आणि त्यांच्या भविष्यासाठी योग्य दिशा दिली.
त्यांच्या शिकवणीचा प्रभाव अनेक विद्यार्थ्यांच्या पुढील आयुष्यात दिसून आला. विद्यार्थी घडविणे हीच शिक्षकाच्या आयुष्याची खरी कमाई, हा विचार त्यांनी आपल्या कार्यातून सिद्ध केला.
महाराष्ट्र शासनाचा ‘आदर्श शिक्षक’ पुरस्कार
बाबांची शिक्षणाप्रती असलेली निष्ठा, गणित विषयातील प्रभुत्व, विद्यार्थ्यांप्रती असलेली आत्मीयता आणि समाजासाठी केलेले कार्य याची दखल घेत महाराष्ट्र शासनाने त्यांना ‘आदर्श शिक्षक पुरस्कार’ देऊन सन्मानित केले.
हा पुरस्कार म्हणजे त्यांच्या केवळ शिक्षक म्हणून केलेल्या कामाचा गौरव नाही, तर एका कष्टकरी शेतकरी कुटुंबातून आलेल्या मुलाने संघर्षातून उभे राहून समाजातील अनेक पिढ्या घडविल्याचा सन्मान आहे.
शिक्षक म्हणून हजारोंना घडविले; वडील म्हणून आमचे आयुष्य घडविले
बाबांनी आयुष्यभर अनेक विद्यार्थ्यांना शिकविले आणि घडविले; पण आम्हा भावंडांसाठी त्यांनी केलेले कार्य त्याहून मोठे आहे. स्वतःच्या आयुष्यात कितीही संकटे आली तरी त्यांनी कुटुंबाची जबाबदारी खंबीरपणे पार पाडली. बहिणींची लग्ने केली, स्वतःचा संसार उभा केला आणि आम्हा भावंडांना उच्च शिक्षण देऊन आपल्या पायावर उभे केले.
स्वतःच्या सुखसोयींपेक्षा आमच्या भविष्याला त्यांनी नेहमीच प्राधान्य दिले. आज आम्ही जे काही आहोत, त्यामागे बाबांचे कष्ट, त्याग, संस्कार, शिक्षण आणि आशीर्वाद आहेत.
म्हणूनच आमच्यासाठी बाबा केवळ वडील नाहीत—
ते आमचे पहिले शिक्षक, आयुष्याचे मार्गदर्शक आणि आमच्या यशामागची सर्वात मोठी प्रेरणा आहेत.
आज त्यांच्या ८६व्या वाढदिवसानिमित्त त्यांच्या संपूर्ण जीवनप्रवासाला मनःपूर्वक नमन.!
बाबा,
आपला संघर्ष आम्हाला जिद्द शिकवतो,
आपले कर्तृत्व आम्हाला प्रेरणा देते,
आपले संस्कार आम्हाला दिशा देतात,
आणि आपले आशीर्वाद आम्हाला आयुष्यभराची ताकद देतात.
ईश्वराने आपणास उत्तम आरोग्य, आनंद, समाधान आणि दीर्घायुष्य द्यावे. आपण शतायुषी व्हावे, हीच मनःपूर्वक प्रार्थना!
माझ्या लाडक्या बाबांना ८६व्या वाढदिवसाच्या हार्दिक हार्दिक शुभेच्छा.!
आपला संघर्ष आमची प्रेरणा, आपले संस्कार आमची श्रीमंती, आणि आपले आशीर्वाद आमची सर्वात मोठी संपत्ती.!
बाबांना मानाचा मुजरा.!
शुभेच्छुक –
इंजि. प्रदीप चौधरी
सौं. वैशाली चौधरी
डॉ. सायली चौधरी
व समस्त चौधरी परिवार, नागपूर.
Author: इंजि. प्रदीप चौधरी
लेखक नागपूर येथील रहिवासी असून अमरावती येथील कृषिदेव खत कारखान्यात कारखाना व्यवस्थापक म्हणून कार्यरत आहेत. पेशाने ते यांत्रिकी अभियंता आहे, त्याचबरोबर समाजातील आरोग्य आणि फिटनेस जनजागृतीसाठी ते हेल्थ अँड लाइफ कोच म्हणूनही कार्यरत असून समाजप्रबोधनाचे कार्य सक्रियपणे करतात. साहित्याची आवड असल्यामुळे ते सामाजिक, शैक्षणिक तसेच आरोग्य व जीवनशैली विषयक लेखन नियमितपणे करतात. त्यांनी सामाजिक, शैक्षणिक व साहित्यिक विषयांवर विपुल लेखन केले असून त्यांचे लेख सोशल मीडिया मध्ये सातत्याने प्रकाशित होतात. विविध सामाजिक संस्थांच्या माध्यमातून ते समाजप्रबोधनाचे कार्य प्रभावीपणे पार पाडत आहेत. आपल्या प्रभावी आणि विचारप्रवर्तक लेखणीद्वारे ते सामाजिक, शैक्षणिक व धार्मिक विषयांवरील महत्त्वपूर्ण विचार जनतेसमोर मांडतात. आपले विचार सा. रयत रक्षक व रयत रक्षक न्यूज, महाराष्ट्र च्या माध्यमातून ते नेहमी प्रखरतेने मांडत असतात.
