नवी दिल्ली – सर्वोच्च न्यायालयाने एका बलात्कार प्रकरणात एक महत्त्वाचा निर्णय दिला आहे. सोमवारी (२४ तारखेला) झालेल्या सुनावणीत न्यायालयाने म्हटले आहे की जर जोडप्यातील संबंध तुटले तर आरोपीविरुद्धचा बलात्काराचा आरोप गंभीर गुन्हा मानला जाणार नाही.
या सुनावणीदरम्यान आरोपीविरुद्ध दाखल केलेला खटलाही फेटाळण्यात आला. न्यायमूर्ती बी. व्ही. नागरत्न आणि आर. महादेवन यांनी याचिकेनंतर निर्णय दिला. न्यायालयाने स्पष्ट केले की लग्नाचे खोटे आश्वासन देऊन बलात्कार केल्याच्या आरोपांना पुष्टी देणारे पुरेसे पुरावे आहेत.
केवळ निराशा किंवा मतभेदामुळे नातेसंबंध संपला म्हणून बलात्कार मानला जाऊ शकत नाही. जर एखाद्या जोडप्याचे नाते, जे परस्पर संमतीने तयार झाले होते, ते नंतर तुटले तर त्यांच्यावर फौजदारी कारवाई सुरू करता येत नाही. सुरुवातीला संमतीने लग्न करण्यापलीकडे प्रगती न झालेल्या नात्याला गुन्हेगार ठरवता येत नाही. न्यायालयाने हा थेट आदेश दिला.
सर्वोच्च न्यायालयाने म्हटले आहे की बलात्काराचा गुन्हा सिद्ध करण्यासाठी व्यक्ती सुरुवातीपासूनच खोटे बोलत असल्याचे पुरावे असले पाहिजेत. त्याचप्रमाणे, पीडितेने वचनावर विश्वास ठेवून ते मान्य केले हे स्पष्ट असले पाहिजे. बलात्कार आणि संमतीने केलेल्या लैंगिक संबंधात स्पष्ट फरक आहे. आरोपीचा खरोखरच लग्न करण्याचा हेतू होता की वासनेपोटी खोटी आश्वासने दिली होती हे न्यायालयाने स्पष्टपणे तपासले पाहिजे. “सर्वोच्च न्यायालयाने असा निकाल दिला आहे.
उच्च न्यायालयाचा निर्णय बाजूला ठेवला
यापूर्वी, छत्रपती संभाजीनगर विभागाने एका वकिलाविरुद्ध दाखल केलेला बलात्काराचा खटला रद्द करण्यास नकार दिला होता. २०२४ मध्ये दाखल केलेल्या एफआयआरमध्ये असे म्हटले होते की ही महिला विवाहित होती आणि तिच्या पतीपासून वेगळी राहत होती. २०२२ मध्ये, एका प्रकरणात तिला मदत करताना, तिची वकिलाशी ओळख झाली. त्यांची जवळीक वाढली आणि त्यांचे शारीरिक संबंध निर्माण झाले.
महिलेने तक्रार केली की वकिलाने तिला लग्न करण्याचे आश्वासन दिले, परंतु नंतर माघार घेतली. तिने असाही आरोप केला की या काळात ती अनेक वेळा गर्भवती राहिली, परंतु तिच्या संमतीने गर्भपात करण्यास भाग पाडले गेले. वकिलाने तिच्याशी लग्न करण्यास नकार दिल्यानंतर आणि धमकी दिल्यानंतर, महिलेने खोट्या लग्नाचा वापर करून बलात्काराची तक्रार दाखल केली.
वकिलाचा आरोप
आरोपी वकिलाने सर्वोच्च न्यायालयात सांगितले की ही तक्रार सूडबुद्धीने दाखल करण्यात आली होती. त्याने असाही दावा केला की त्याने तिला दीड लाख रुपये देण्यास नकार दिल्यानंतर ही तक्रार दाखल करण्यात आली होती. आरोपीने सांगितले की महिलेने त्यांच्या तीन वर्षांच्या नात्यात कधीही लैंगिक छळाची तक्रार केली नव्हती.
तक्रारीतून असे दिसून येते की हे नाते दोघांमध्ये भेटले. अनेक वेळा आणि संबंध सहमतीने होते, त्यात जबरदस्ती किंवा फसवणुकीचा उल्लेख नव्हता. लग्नाचे वचन पूर्ण न झाल्यामुळे परस्पर आकर्षणावर आधारित लैंगिक संबंध गुन्हा मानता येणार नाही. खंदर म्हणाले, “या प्रकरणात कुठेही असे आढळून आले नाही की आरोपीने तिला केवळ शारीरिक सुखासाठी फसवले आणि नंतर गायब झाले. हे संबंध तीन वर्षे टिकले. तो बराच काळ आहे. न्यायालयाने असे स्पष्ट विधान दिले.
