नवी दिल्ली – अमेरिका- इस्रायलच्या आणि इराणच्या युद्धाचा परिणाम आता भारताच्या ऊर्जा पुरवठ्यावर होत आहे. विविध माध्यमांच्या वृत्तांनुसार, सरकार आणि तेल कंपन्यांनी घरगुती एलपीजी पुरवठ्याला प्राधान्य देण्यासाठी व्यावसायिक सिलिंडरच्या पुरवठ्यावर बंदी घातली आहे. याचा हॉटेल्स, रेस्टॉरंट्स, उद्योग आणि इतर आस्थापनांवर गंभीर परिणाम होण्याची अपेक्षा आहे.
टीओआयच्या वृत्तानुसार, मुंबईत स्वयंपाकाच्या गॅसचा तुटवडा जाणवत आहे, सिलिंडर बुक केल्यानंतर दोन ते आठ दिवस वाट पाहवी लागत आहे. सोमवार सकाळपासून अनेक भागात अचानक सिलेंडरची बुकींग वाढली आहे. दोन सिलिंडर असलेली कुटुंबे देखील बुकिंग करण्यासाठी गॅस एजन्सीकडे धाव घेत आहेत.
डीलर्सच्या मते, व्यावसायिक सिलिंडरचा पुरवठा जवळजवळ थांबला आहे, ज्यामुळे हॉटेल्स आणि रेस्टॉरंट्ससारखे व्यवसाय कठीण परिस्थितीत येण्याची शक्यता आहे. काही डीलर्सनी चिंता व्यक्त केली की अशा आस्थापनांना काळ्या बाजारातून घरगुती सिलिंडर खरेदी करण्यास भाग पाडले जाऊ शकते, जे बेकायदेशीर आणि धोकादायक दोन्ही आहे.
द ट्रिब्यूनमधील एका वृत्तानुसार, पश्चिम आशियातील वाढत्या तणाव आणि ऊर्जा पुरवठ्यातील व्यत्यय लक्षात घेता, सरकारी मालकीच्या तेल विपणन कंपन्यांनी पंजाबमध्ये घरगुती नसलेल्या, सवलत नसलेल्या सिलिंडरचा पुरवठा तात्काळ प्रभावाने थांबवला आहे. अहवालात असे म्हटले आहे की देशातील अंदाजे ३३ कोटी घरगुती ग्राहकांना स्वयंपाकाच्या गॅसचा अखंड पुरवठा सुनिश्चित करण्यासाठी हे पाऊल उचलण्यात आले आहे. याव्यतिरिक्त, संतुलित पुरवठा राखण्यासाठी घरगुती सिलिंडरच्या बुकिंगवर निर्बंध लादण्यात आले आहेत.
तेल कंपन्यांनी एजन्सींना ऑफलाइन बुकिंग स्वीकारू नयेत आणि सिलिंडरचा काळाबाजार रोखण्यासाठी प्रत्येक डिलिव्हरीच्या वेळी पडताळणी अनिवार्य करण्याचे निर्देश दिले आहेत. ग्राहकांसाठी बायोमेट्रिक किंवा डिजिटल प्रक्रिया देखील अनिवार्य केल्या जात आहेत. इंधन संकटाचा परिणाम घरगुती स्वयंपाकघर किंवा व्यवसायांपुरता मर्यादित नाही. डेक्कन हेराल्डमधील एका वृत्तानुसार, पुण्यातील सर्वात मोठ्या स्मशानभूमींपैकी एक असलेल्या वैकुंठ धाम येथे गॅस-आधारित अंत्यसंस्कार सेवा तात्पुरत्या स्वरूपात बंद करण्यात आल्या आहेत.
पुणे महानगरपालिकेच्या अधिकाऱ्यांनी सांगितले की पेट्रोलियम आणि नैसर्गिक वायू मंत्रालयाच्या 5 मार्च रोजीच्या आदेशानंतर, घरगुती गॅस पुरवठ्यासाठी एलपीजीचे मुख्य घटक (प्रोपेन आणि ब्युटेन) प्राधान्य दिले जात आहेत. यामुळे घरगुती वापरासाठी गॅसची उपलब्धता कमी झाली आहे. रिपब्लिक न्यूजच्या वृत्तानुसार, पुणे महानगरपालिकेने एलपीजीच्या संभाव्य कमतरतेच्या अपेक्षेने शहरातील सर्व 22 गॅस-आधारित स्मशानभूमी तात्पुरत्या स्वरूपात बंद केल्या आहेत. मात्र शहरातील इलेक्ट्रिक आणि पारंपारिक लाकूड-आधारित स्मशानभूमी अजूनही कार्यरत आहेत.
एचटीच्या वृत्तानुसार, जागतिक पुरवठा खंडित होण्याच्या भीतीने, पेट्रोलियम कंपन्यांनी महत्त्वपूर्ण निर्णय घेतले आहेत. ताज्या निर्देशांनुसार, १९ किलोग्रॅमच्या व्यावसायिक सिलिंडरचा पुरवठा तात्काळ थांबवण्यात आला आहे. याव्यतिरिक्त, घरगुती गॅस सिलिंडरचा कोटा 20 ते 25 टक्क्यांनी कमी करण्यात आला आहे. व्यावसायिक गॅस सिलिंडर वितरणातील थांब्यामुळे लग्न समारंभ आयोजित करणाऱ्या कुटुंबांमध्ये संकट आणखी वाढले आहे. आता हॉटेल्स, रेस्टॉरंट्स, ढाबे आणि रस्त्यावरील विक्रेत्यांना यापुढे व्यावसायिक सिलिंडर सहज मिळणार नाहीत. त्यांचा पुरवठा पूर्णपणे थांबवण्यात आला आहे.
पश्चिम आशियातील युद्धामुळे ऊर्जा पुरवठ्यातील व्यत्यय आणि तेलाच्या किमतींमध्ये तीव्र वाढीमुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेतही अस्थिरता वाढली आहे. तज्ञांचे असे मत आहे कि जर पश्चिम आशियातील युद्ध सुरू राहिले तर भारतासह अनेक देशांना इंधन पुरवठा आणि किंमतींबाबत आणखी आव्हानांना सामोरे जावे लागू शकते.
