शेवटचे अपडेट:
मूल्यांकनामुळे भारतीय सुरक्षा एजन्सींना सीमावर्ती प्रदेशांचे निरीक्षण वाढवण्यास आणि शेजारील देशांमध्ये परकीय अनुदानित प्रकल्पांची छाननी करण्यास प्रवृत्त केले आहे.
एका अधिकाऱ्याने सांगितले की, मुल्यांकन बांग्लादेशमध्ये तुर्कीचे फंडिंग चॅनेल सक्रिय आहे, तसेच पाकिस्तानकडून प्रशिक्षकांची सतत बदली, ऑपरेशनल सपोर्ट आणि पायाभूत सुविधा यांसोबतच अधोरेखित होते. (iStock)
भारतीय एजन्सींच्या ताज्या नियतकालिक सुरक्षा मूल्यांकनाने दक्षिण आशियामध्ये विकसित होत असलेल्या अतिरेकी आणि लष्करी गतिशीलतेबद्दल गंभीर चिंता व्यक्त केली आहे, एका अधिकृत दस्तऐवजाच्या माहितीसह असे म्हटले आहे की पाकिस्तानने “आपले काही ऑपरेशनल दहशतवादी तळ अंशतः शेजारच्या देशांमध्ये हलवण्याची योजना आखली आहे आणि ऑपरेशन सिंदूर नंतर याला गती दिली आहे”. अधिकाऱ्याच्या म्हणण्यानुसार, मूल्यांकन सूचित करते की हे पुनर्स्थित बांगलादेश आणि नेपाळमध्ये केले जात आहे.
अधिका-याने सांगितले की मूल्यांकन विशिष्ट स्थाने ओळखते जेथे नवीन प्रशिक्षण शिबिरे आणि निवासी संकुल विकसित केले जात आहेत, विशेषत: भारत-बांग्लादेश आणि भारत-नेपाळ सीमेपासून काही किलोमीटर दूर असलेल्या भागात. या भागात “सीमापार हालचालींची एक नवीन लाट” पाहिली गेली आहे, अधिकारी म्हणाले की, ते पूर्व ऑपरेशनल लॉजिस्टिक क्रियाकलापांशी सुसंगत आहे.
मूल्यांकन, जे आठवडे नोट्स आणि विविध स्तरांवर गोळा केलेल्या माहितीवर आधारित आहे, त्यात बांगलादेशात तयार होत असलेल्या दहशतवादी पायाभूत सुविधांबद्दल देखील नोंद करण्यात आली आहे.
मूल्यांकनात असेही नमूद केले आहे की बांगलादेश आणि नेपाळला लागून असलेल्या भारतीय राज्यांमध्ये अलिकडच्या काही महिन्यांत बांगलादेश-आधारित दहशतवादी संघटनांशी संबंधित कार्यकर्त्यांना अटक करण्यात आली आहे, जे अधिका-याने म्हटले आहे की चळवळ आणि भरतीसाठी नवीन कॉरिडॉर स्थापित करण्याचा प्रयत्न सूचित करतो.
भारताच्या मुल्यांकनाचा हवाला देत अधिकाऱ्याने दिलेल्या माहितीनुसार, सर्वात चिंतेचा मुद्दा म्हणजे तुर्कीचे गुप्त आर्थिक आणि तांत्रिक सहाय्य आणि अशा कारवायांना चालना देण्यासाठी पाकिस्तानचा पुरवठा.
अधिकाऱ्याच्या म्हणण्यानुसार, मूल्यांकनामुळे भारतीय सुरक्षा एजन्सींना सीमावर्ती प्रदेशांवर देखरेख वाढवण्यास आणि शेजारील देशांमध्ये परकीय अनुदानित प्रकल्पांची छाननी करण्यास प्रवृत्त केले आहे.
“या निर्देशकांना सतत निरीक्षण आवश्यक आहे,” अधिकारी म्हणाला. “आकलनात जवळच्या प्रादेशिक-दहशतवाद विरोधी समन्वयाची आणि आंतरराष्ट्रीय आर्थिक प्रवाहांवर अधिक मजबूत निरीक्षणाची शिफारस केली आहे.”
LeT, JeM नेपाळमध्ये विस्तारत आहे; बांगलादेशात AQIS आणि ISIS बळकट होत आहे
ऑपरेशन सिंदूर दरम्यान भारताच्या ताज्या लष्करी कारवाईमुळे झालेल्या नुकसानीबद्दल पाकिस्तानच्या दहशतवादी ग्रिडमध्ये चिंता असताना, अधिकाऱ्याच्या म्हणण्यानुसार, मूल्यांकन चेतावणी देते की लष्कर-ए-तैयबा (LeT) आणि जैश-ए-मोहम्मद (JeM) नेपाळमध्ये त्यांचा ठसा वाढवत आहेत. त्यात पुढे असे म्हटले आहे की भारतीय उपखंडातील अल-कायदा (AQIS) आणि बांगलादेशातील ISIS-संबंधित मॉड्यूल बांगलादेशला कट्टरतावाद, भरती आणि नेटवर्किंगसाठी “नवीन प्रजनन भूमी” बनविण्याचे काम करत आहेत, कारण या गटांवर इतरत्र दबाव वाढतो आहे.
गेल्या पाच महिन्यांपासून प्रयत्नांना वेग आला आहे.
नवीन छावण्या वसाहती म्हणून बांधल्या गेल्या आहेत आणि दहशतवादाशी संबंधित कारवाया जगापासून लपवण्यासाठी काही प्रतिबंधित क्षेत्रांचा परिचय करून दिला जाईल. पाकिस्तानच्या काही भागांमधून प्रामुख्याने बांगलादेशात आणि त्यानंतर नेपाळमध्ये सतत स्थलांतर होत आहे, ज्यामुळे चिंता वाढली आहे.
विदेशी निधी चॅनेल हायलाइट
अधिका-याने सांगितले की मुल्यांकन बांगलादेशमध्ये सक्रिय असलेल्या तुर्की निधी चॅनेलसह, पाकिस्तानकडून प्रशिक्षकांचे सतत हस्तांतरण, ऑपरेशनल समर्थन आणि विविध उदयोन्मुख गटांना पायाभूत सुविधा सहाय्य अधोरेखित करते.
अधिकाऱ्याच्या म्हणण्यानुसार, मूल्यांकनात तुर्की, पाकिस्तान, बांगलादेश आणि नेपाळ यांचा समावेश असलेल्या “चतुर्भुज संरेखन” चा उल्लेख आहे. त्यात असेही म्हटले आहे की भारत-नेपाळ सीमेजवळील काही पायाभूत सुविधा प्रकल्पांना गुप्त तुर्की निधी प्राप्त झाला आहे, ज्याचा कथित उद्देश भारत आणि दक्षिण आशियाई सुरक्षा वातावरण अस्थिर करण्याच्या पाकिस्तानच्या व्यापक उद्दिष्टाला पाठिंबा देण्यासाठी आहे.
तुर्की-बांगलादेश जवळीक वाढली
तुर्किये आणि बांगलादेश सतत राजकीय व्यस्ततेत गुंतलेले असतात.
तुर्कीचे उप परराष्ट्र मंत्री बेरीस एकिन्सी यांनी ऑक्टोबरच्या सुरुवातीला राजकीय सल्लामसलतीच्या चौथ्या फेरीसाठी ढाकाला भेट दिली, जिथे दोन्ही सरकारांनी व्यापार, गुंतवणूक, संरक्षण सहकार्य, दहशतवादविरोधी, संपर्क, शिक्षण आणि मानवतावादी मुद्द्यांवर चर्चा केली. तिने बांगलादेशचे मुख्य सल्लागार प्रोफेसर मुहम्मद युनूस यांच्याशी शिष्टाचाराची भेट घेतली आणि बांगलादेशच्या राजकीय स्पेक्ट्रममधील नेत्यांच्या भेटी घेतल्या.
संरक्षण सहकार्याला वेग आला आहे
पुष्टी झालेल्या सरकारी पातळीवरील संप्रेषणांनुसार, तुर्की आणि बांग्लादेश यांनी संरक्षण उद्योग सहयोग, खरेदी, प्रशिक्षण आणि क्षमता निर्माण यातील प्रगती लक्षात घेऊन, ऑक्टोबरमधील सल्लामसलत दरम्यान त्यांच्या चालू संरक्षण आणि सुरक्षा सहकार्याचा आढावा घेतला.
या व्यतिरिक्त, बांगलादेश त्याच्या Bayraktar TB2 UAV फ्लीटचा विस्तार करत आहे, हा विकास अनेक अधिकृत आणि व्यापार चर्चेत मान्य करण्यात आला आहे.
इंडस्ट्री रिपोर्ट्सनुसार बांग्लादेशला आधुनिक तुर्की हवाई-संरक्षण प्रणाली, हिसार-O+ आणि सिपरसह विकत घेण्यासाठी चर्चा सुरू आहे.
या चर्चा अद्याप अधिकृत करारामध्ये संपलेल्या नाहीत, परंतु अधिकृत संरक्षण आऊटलेट्स म्हणतात की सिस्टम वाटाघाटी अंतर्गत आहेत, तात्पुरते वितरण विंडो तज्ञांच्या अहवालात फिरत आहेत.
तुर्कीयेच्या संरक्षण उद्योग संस्थेचे प्रमुख, हलुक गोर्गन यांनी अलीकडेच बांगलादेशला भेट दिली, जिथे त्यांनी संरक्षण सहकार्य आणि तंत्रज्ञान हस्तांतरणावर चर्चा केली, या वस्तुस्थितीची पुष्टी अनेक अधिकृत आणि राज्य-संबंधित स्त्रोतांनी केली आहे.
वैचारिक प्रभाव आणि अस्थिरीकरणाचे प्रयत्न
अधिका-याने सांगितले की मूल्यांकन चेतावणी देते की पाकिस्तान आणि तुर्की बांगलादेश आणि नेपाळमध्ये “वैचारिक आणि ऑपरेशनल क्रियाकलापांचे समन्वय” करत आहेत. बांगलादेशमध्ये निधी, शस्त्रे आणि अतिरेकी प्रचार हस्तांतरित करण्यात आल्याबद्दलही या मूल्यांकनात चर्चा आहे.
ढाका येथील जमात-ए-इस्लामी कार्यालयाच्या नूतनीकरणासाठी वित्तपुरवठा करण्यात तुर्कीच्या गुप्तचरांचा सहभाग असल्याची माहिती आहे.

15 वर्षांपेक्षा जास्त पत्रकारितेच्या अनुभवासह, अंकुर शर्मा, सहयोगी संपादक, अंतर्गत सुरक्षेमध्ये माहिर आहेत आणि त्यांच्याकडे गृह मंत्रालय, निमलष्करी…अधिक वाचा
15 वर्षांपेक्षा जास्त पत्रकारितेच्या अनुभवासह, अंकुर शर्मा, सहयोगी संपादक, अंतर्गत सुरक्षेमध्ये माहिर आहेत आणि त्यांच्याकडे गृह मंत्रालय, निमलष्करी… अधिक वाचा
10 नोव्हेंबर 2025, 11:00 IST
अधिक वाचा





