नवी दिल्ली – जगातील सर्वात आनंदी देशांची याची जाहीर करण्यात आली आहे. मात्र, सर्वात आश्चर्यकारक गोष्ट म्हणजे या यादीत एकाही श्रीमंत देशाचा समावेश नाही. फिनलंडची सलग नवव्यांदा जगातील सर्वात आनंदी देश म्हणून निवड झाली आहे. दुसरीकडे, या यातील भारत क्रमांक ११६ व्या स्थानावर आहे. अहवालानुसार, या यादीत पाकिस्तान भारताच्या पुढे आहे. याचा अर्थ असा कि भारतीय जनतेच्या तुलनेत पाकिस्तानातील जनता अधिक आनंदी आहे.
वर्ल्ड हॅपीनेस इंडेक्स अहवाल २०२६ नुसार, फिनलंडला सलग नवव्या वर्षी जगातील सर्वात आनंदी देश म्हणून घोषित करण्यात आले आहे. अहवालात भारत आणि पाकिस्तानच्या क्रमवारीत काही प्रमाणात सुधारणा झाली असली तरी जागतिक क्रमवारीत दोन्ही देशांचा क्रमांक अजूनही खूपच खाली आहे.
या वर्षीचा अहवाल सोशल मीडिया आणि तरुणांचे कल्याण यावर लक्ष केंद्रित करतो. आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे, या यादीत पाकिस्तान १०४ व्या स्थानावर असून भारताचा ११६ व्या स्थानावर आहे. अहवालात म्हटले आहे की भारतात वृद्धांमधील जीवन समाधान वाढले आहे, तर पाकिस्तानमध्ये सामाजिक आधार सुधारला आहे. हा अहवाल ही केवळ क्रमवारीची एक साधी यादी नाही तर आर्थिक परिस्थिती, आरोग्य, सामाजिक रचना आणि निवडीचे स्वातंत्र्य हे घटक आपल्या आनंदाला कसे आकार देतात, हे तो स्पष्टपणे दर्शवतो.
भारताविषयी अहवालात म्हटले आहे की सोशल मीडियामुळे तरुणांमध्ये मानसिक ताण निर्माण होत आहे, तर पाकिस्तानमध्ये आर्थिक अस्थिरता आणि महागाईचा परिणाम स्पष्टपणे दिसून येत आहे. पाकिस्तानचा क्रमांक भारतापेक्षा वर असण्याचे कारण म्हणजे पाकिस्तानचे सामाजिक जाळे आणि आधार प्रणाली भारतापेक्षा चांगली आहे. भारतातील शहरीकरण आणि वाढत्या एकटेपणाच्या घटनांचा यावर परिणाम झाला आहे.
२०२६ च्या या अहवालानुसार, जगातील दहा सर्वात आनंदी देशांच्या यादीत फिनलँडनंतर आइसलँड, डेन्मार्क आणि स्वीडन यांचा क्रमांक लागतो. कोस्टा रिका, नॉर्वे, स्वित्झर्लंड, नेदरलँड्स, न्यूझीलंड आणि ऑस्ट्रिया यांचाही या पहिल्या दहा देशांच्या यादीत समावेश आहे. कोस्टा रिकाने यावेळी आपल्या क्रमवारीत लक्षणीय सुधारणा करत पहिल्या पाचमध्ये स्थान मिळवले आहे. या महत्त्वपूर्ण यशाचे श्रेय तेथील घट्ट कौटुंबिक संबंध आणि सक्रिय सामुदायिक जीवनाला दिले जाते.
दुसरीकडे, युद्ध आणि संघर्षाचा अनुभव घेणारे देश या आनंदाच्या मापदंडावर सर्वात खालच्या क्रमांकावर आहेत. तळाच्या १० देशांमध्ये अफगाणिस्तान शेवटच्या क्रमांकावर आहे. सिएरा लिओन, मलावी, रवांडा, झांबिया, टांझानिया, लेसोथो, बुरुंडी, झिम्बाब्वे आणि इराक हे देशदेखील या निर्देशांकावर सर्वात खराब कामगिरी करणाऱ्या देशांमध्ये आहेत.
हा अहवाल १४० देश आणि प्रदेशांमधील जवळपास एक लाख लोकांकडून मिळालेल्या सखोल प्रतिसादांवर आधारित आहे. सहभागी त्यांच्या जीवनाचे शून्य ते १० च्या प्रमाणावर मूल्यांकन करतात, ज्यात शून्य सर्वात वाईट आणि १० सर्वोत्तम दर्शवते. हा वार्षिक अहवाल गॅलप आणि संयुक्त राष्ट्र शाश्वत विकास उपाय नेटवर्क यांची संयुक्त भागीदारीने तयार करण्यात आला आहे. यात लोकांच्या वैयक्तिक जीवनाच्या मूल्यांकनासोबतच व्यापक सामाजिक आणि आर्थिक घटकांचेही मूल्यांकन केले जाते.
बदलती जागतिक परिस्थिती आणि अशांतता असूनही, फिनलंडने आपले अव्वल स्थान कायम राखले आहे. या देशाने आता जवळपास एक दशकापासून हे अव्वल स्थान टिकवून ठेवले आहे. तज्ञांच्या मते, भक्कम सामाजिक आधार, परस्पर विश्वास, उत्कृष्ट कल्याणकारी धोरणे आणि निरोगी आयुर्मान ही नागरिकांना इतके उच्च जीवन समाधान अनुभवण्याची मुख्य कारणे आहेत. नॉर्डिक देशांचे उत्कृष्ट कार्य-जीवन संतुलन आणि समानतेचे मूलभूत मॉडेल त्यांना जागतिक स्तरावर वेगळे ठरवते.
